Last updated on August 26th, 2026 at 04:44 pm
ಮುಲ್ಕಿ, ಆ. 26: ತುಳುವ ಜವನೆರೆ ಆಯನೊ “ಉಂದು ತುಳುವೆರೆನ ಭವಿಷ್ಯ ಕಟ್ಟುನ ಪುನೆಪು” ಪನ್ಪಿನ ಧ್ಯೇಯದೊಟ್ಟಿಗೆ, ತುಳು ಕಲ್ಚರಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ (ರಿ.) ದ ಮುತಾಲಿಕೆಡ್ ಮುಲ್ಕಿದ ಕಾರ್ನಾಡ್ ಸರಕಾರಿ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜ್ ಡ್ ಆ.23 ತಾನಿ ನಡತಿನ ‘ತುಳುನಾಡ್ ಕಾನ್ಕ್ಲೇವ್ – 2026’ ಲೇಸ್ ಭಾಷೆ-ಇತಿಹಾಸ-ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನೊಲೆನ ಒಟ್ಟುಸೇರಿಗೆಡ್ ಪೊರ್ಲುಡ್ ಮೂಡ್ದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.
ಕಾಂಡೆ 10 ಗಂಟೆಗ್ ತುಳು ಭಜನೆದ ಮುಕೇನಸುರು ಆಯಿನ ಈ ಮಹಾಸಮಾವೇಶ ಕಾಂಡೆರ್ದ್ ಬಯ್ಯ ಮುಟ್ಟ ತುಳುವ ಜವನೆರೆನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾದ್, ತುಳು ಸಮಾಜೊಗು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಕೊರ್ಪಿನ ಉತ್ತಮ ಲೇಸ್ದ ಮುಕೇನ ಜನಕ್ಲೆನ ಉಡಲ್ ಗೆಂದ್ಂಡ್.
ಬೊಲ್ಪುದ ತುಳು ಅಪ್ಪೆಲ್ಲೆ ಮದಿಪುದ ಕಲ ಪನ್ಪಿನ ವಿಭಾಗಡ್ ಪರತರಿಕ್ ಸೇರಿನ ತುಳುವ ಬೀರೆರ್- ನಮ ತೆರೆಯೊಡಾಯಿನ ಅಪ್ಪೆಲ್ಲೆ ಕತೆ ಪನ್ಪಿನ ಇಸಯದ ಬಗ್ಗೆ ಡಾ. ಎನ್ ಎಸ್ ಎ ಎಂ ಕಾಲೇಜ್ ನಿಟ್ಟೆದ ಭಾಷಾ ವಿಭಾಗೊದ ಸಹಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರ್ ಶ್ವೇತಾ ಭರತ್ ಪಾತೆರ್ದ್, ತುಳುನಾಡ್ದ ಇತಿಹಾಸಡ್ ಮಲ್ಲ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ನ ಸಾಧಕ ಪೊಂಜೋವುಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಪೊಲಬು ಕೊರಿಯೆರ್. ತುಳುವೆರೆ ಇತಿಹಾಸಡ್ ಸುಮಾರ್ ಸಾದಗೊಲೆನ್ ಬೆನ್ದ್ದ್ ಇತಿಹಾಸಡ್ ಗೊತ್ತಿಜ್ಜಂದೆ ಇಪ್ಪುನ ಪೊಂಛೊವುಲೆನ ಕಥೆನ್ ಪಂಡೆರ್. ಅವ್ವೇ ರೀತಿ ದೇಯಿ ಬೈದೇತಿ ಇತಿಹಾಸೊನ್ ಮಸ್ತ್ ಕೂಲಂಕುಶವಾದ್ ತೆರಿಪಾಯೆರ್.
ನಿಟ್ಟೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಡಾ. ಕೆ. ಆರ್. ಶೆಟ್ಟಿ, ತುಳು ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರೊದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆರ್, ಡಾ. ಸಾಯಿ ಗೀತಾ ಹೆಗ್ಡೆ, ತುಳುನಾಡ ಪರಿಪುದ ಪೊಲಬು ಪನ್ಪಿನ ಇಸಯದ ಬಗ್ಗೆ ಪಾತೆರ್ದ್, ತುಳು ಭಾಷೆಡ್ ಪೊಸ ಶಬ್ದನ್ ಪ್ರಯೋಗ ಮಲ್ಪಿನ ಪೊರ್ತುಡು ಅವೆತ್ತ ಪಿರನಿಲೆ ಅರ್ಥ ಬೊಕ್ಕ ಭಾಷೆದ ಸ್ವರೂಪೊನ್ ಸರಿಯಾದ್ ಆಲೋಚನೆ ಮಲ್ತ್ದ್, ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾದ್ ಕಟ್ಟೊಡು. ಇಜ್ಜಂಡ ಸುಮಾರ್ ಗೊಂದಲಗ್ ಕಾರಣ ಆಪುಂಡು. ಬೊಕ್ಕ ಅಪಾರ್ಥಗ್ ತಾದಿ ಆಪುಂಡು. ಭಾಷೆನ್ ಒರಿಪಾವುನ ಅತ್ತಂಡ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಪುದರ್ಡ್ ಅರ್ಥ ಕಳೆವೊನ್ನ ಬೊಕ್ಕ ಗೊಂದಲ ಸುರು ಮಲ್ಪುನ ಶಬ್ದೊಲೆನ ಗಲಕೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪಂದ್ ಉದಾರ್ಮೆದ ಮುಕೇನ ಸೇರಿನ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ ತೆರಿಪಾಯೆರ್.
ಕುಡ್ಲ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯೊದ ತುಳು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿಭಾಗದ ಉಪನ್ಯಾಸಕಿ ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಆರ್ ‘ಬೆರ್ಮೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿ’ ಪನ್ಪಿನ ಇಸಯದ ಬಗ್ಗೆ ಪಾತೆರ್ದ್, ತುಳುವೆರ್ ಮೂಲದೈವ ಬೊಕ್ಕ ದೇವೆರ್ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುನ ಬೆರ್ಮೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿ ದೈವೊಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ತೆರಿಪಾಯೆರ್. ಬೆರ್ಮೆರೆನ ಆರಾಧನಾ ವಿಧಾನೊಲು, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಿನ್ನತೆ, ನಮ ಮರತಿನ ಇಸಯೊದ ಬಗ್ಗೆ ತೆರಿಪಾಯೆರ್.
ತುಳು ತಮೆರಿ ಮದಿಪುದ ಕಲ ಪನ್ಪಿನ ವಿಭಾಗಡ್ ಡಾ. ವಾಸುದೇವ ಬಳ್ಳೆ ಪಾತೆರ್ದ್, ತುಳುನಾಡ ನೆಲಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪರಂಪರೆದ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ತೆರಿಪಾಯೆರ್. ದೈವೊಲೆನ ಪುದರ್ ನ್ ಪಗಪುನವು ತುಳುವೆರೆನ ಅಸ್ಮಿತೆಗ್ ಪೆಟ್ಟ್ ಪಾಡಿಲೆಕ. ದೈವೊಲೆನ ಪುದರ್ದ ಪಗತೆ ನಮ್ಮ ಐಡೆಂಟಿಟಿದ ಪಗತೆಗ್ ತಾದಿ ಮಲ್ತೊಂದು ಕೊರೊಂದು ಉಂಡು ಪಂದ್ ಪಂಡೆರ್.
‘ತುಳು ಲಿಪಿತ ಬುಲೆಚ್ಚಿಲ್ದ ಪಜ್ಜೆಲು, ಪೊಸದೇಕಿ ಬೊಕ್ಕ ಪುನರುತ್ಥಾನೊದ ಸಾದಿ’ ಪನ್ಪಿನ ಇಸಯದ ಬಗ್ಗೆ ತುಳು ಕಲ್ಚರಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ದ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಭಾಗದ ಸಂಚಾಲಕೆರ್ ನಿಶಾಂತ್ ರತ್ನಾಕರ್ ಪಾತೆರ್ದ್, ತುಳು ಲಿಪಿತ್ತ ಬಗ್ಗೆ ತೆರಿಪಾಯೆರ್. ಯುನಿಕೋಡ್ ಪಂಡ ದಾದ, ತುಳು ಯೂನಿಕೋಡ್ ಗಲಕೆದ ವಿಧಾನ, ತುಳುಟ್ಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಪೊರ್ಲುದ ಸಂಯುಕ್ತಾಕ್ಷರೊಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ತೆರಿಪಾಯೆರ್.
ಈ ಮಾತ ವಿಚಾರಗೋಷ್ಠಿಡ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರದೆದ ಮುಕೇನ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಯಿನ ತುಳುನಾಡ್ ದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆದ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಲು ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ ಈ ಇಸಯದ ಬಗ್ಗೆ ನನಾತ್ ತೆರಿಯೊನಿಯೆರೆ ಸಕಾಯ ಆಂಡ್.
ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ವನಸ್ ದ ಬೊಕ್ಕ ಮಾಯಿಲು ಫಿಲಂಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಡಲ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್ ಮೊಕ್ಲೆನ ಒಟ್ಟುಸೇರಿಗೆಡ್ ತುಳುನಾಡ್ದ ಕಂಗುಲು ಬೊಕ್ಕ ಕರಂಗೋಲು ನಲಿಕೆದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್. ಈ ಪೊರ್ತುಡು ಕುಡ್ಲದ ಏಐ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ ಅಪ್ ROAVAI ಮೊಕಲು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತಿನ ಎ ಐ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಟು ಸ್ಪೀಚ್ ಫಾರ್ ತುಳು ‘ಧ್ವನಿ’ ತಂತ್ರಾಂಶದ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ತೆರ್.
ಬಯ್ಯಗ್ ನಡತಿನ ‘ಸೊಲ್ಮೆದ ಕಲ’ ಸಭಾ ಲೇಸ್ ಡ್ ತುಳುನಾಡ್ ದ ಪೆರಿಯ ದಿಗ್ಗಜೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮುಖಂಡೆರ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆದ್, ಭವಿಷ್ಯದ ರೂಪುರೇಷೆದ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತನೆ ನಡಪಾಯೆರ್.
ಉದಯ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಮುನಿಯಾಲ್ ಪಾತೆರ್ದ್, “ತುಳುನಾಡ್ದ ಪ್ರತಿ ತಾಲೂಕ್ ಡ್ ತುಳು ಭವನ ಆವೊಡು, ನೆತ್ತೊಟ್ಟಿಗೆ ತುಳುನ್ ಬುಲೆಪಾವುನ ಕೆಲಸ ನಮ ಮಾತೆರ್ಲಾ ಸೇರ್ದ್ ಮಲ್ಪೊಡು” ಪಂದ್ ಸಂದೇಶ ಕೊರಿಯೆರ್.
ತುಳು ವರ್ಲ್ಡ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಸ್ಥಾಪಕೆರ್ ಡಾ. ರಾಜೇಶ್ಕೃಷ್ಣ ಆಳ್ವ ಪಾತೆರ್ದ್, “ತುಳು ಪನ್ಪಿನವು ಕಾಲಿ ಭಾಷೆ ಅತ್ತ್ ಅವು ಜೀವನ. ಸಾರರ್ದ್ ಎಚ್ಚ ವರ್ಷೊದ ಪಿರವು ತುಳು ಭಾಷೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್, ತುಳುವೆರೆಗ್ ತುಳುವೇಶ್ವರ ಬೊಕ್ಕ ತುಳುವೇಶ್ವರಿ ಆರಾಧನಾ ಕೇಂದ್ರ ಉಂಡು, ಇತ್ತೆ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮಲ್ಪೆರೆ ಉಂಡು. ತುಳುವೆರ್ ಮಾತೆರ್ಲಾ ಜಾತಿ ಭೇದ ಮರತ್ ದ್ ಒಂಜಾದ್ ಈ ಬೇಲೆಡ್ ಕೈಗೋಡ್ಯಾವೊಡು, ಕಾಲಭೈರವನ ನೆಲಲ ಉಂದುವೇ” ಪಂದ್ ಪಂಡೆರ್.
ಲೇಸ್ ದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾದ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಲೆನ ಲೋಕಾರ್ಪಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಧಕೆರೆಗ್ ಸನ್ಮಾನ ನಡತ್ಂಡ್. ಪೆರಿಯ ದೈವ ಪಾತ್ರಿಲಾಯಿನ ಶೀನ ಪಾತ್ರಿ ನಂದಿಕೂರು ಮೆರೆಗ್ ತುಳು ಪರಂಪರೆಗ್ ಮೇರ್ ಕೊರ್ನ ಅನನ್ಯ ಸೇವೆನ್ ಗುರ್ತಪತ್ತ್ದ್ ಜೀವಮಾನೋ ಸಾದಗೊದ ಬಿರ್ದಾಳಿ “ತುಳುವಾಲ ಕುಲಸಿರಿ” ಮಾನಾದಿಗೆ ಮಲ್ತೆರ್.
ತುಳು ಕಲ್ಚರಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸುಶಾಂತ್ ಮೇರ್ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಾರ್ಯ ನಡಪಾದ್ ಪಾಡ್ದನಲೆನ ಆಧಾರಡ್ ಬರೆಯಿನ ‘ಕಾಂತಾಬಾರೆ ಬೂದಾಬಾರೆ’, ತುಳು ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಪನ್ದೇ ಪುದರಾತಿನ ಮಂದಾರ ಕೇಶವ ಭಟ್ರ್ ಬರೆಯಿನ ‘ಬೀರದ ಬೊಲ್ಪು’, ಸುಮಾರ್ ಜೋಕುಲು ಪುಲ್ಲಿನಕುಲು, ತನ್ನ ಅಪ್ಪೆ ಅತ್ತಂಡ ಅಪ್ಪೆನ ಸ್ಥಾನಡ್ ಉಂತುದು ತಾಂಕಿನಕ್ಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯಿನ ಬರವುಲೆನ ಸಂಗ್ರಹ ‘ಅಪ್ಪೆ’, ಹರ್ಷ ತುಳುನಾಡ್ ಮೇರ್ ಬರೆಯಿನ ಸುಮಾರ್ ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಬರವುಲೆನ ಸಂಗ್ರಹ ‘ವಜ್ರದಾರಗೆ’, ಬೊಕ್ಕ ತುಳು ಲಿಪಿ ಕಲ್ಪುನ ಬೂಕು ‘ಜೀಟಿಗೆ’ ಪನ್ಪಿನ ಐನ್ ಪ್ರಮುಖ ಬೂಕುನಲೆನ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್.
ಅಂಚೆನೆ “ತುಳು ಕಬಿತೆ ಪಂತೊ – 2026”, “ಚಿತ್ರಕಲಾ ಪಂತೊ – 2026”, ಬೊಕ್ಕ “ಪಾತೆರೊದ ಬಿರ್ಸೆರ್ – 2026” ಪಂತೊಡು ಗೆಂದಿನಕ್ಲೆಗ್ ಇನಾಮುನ್ ಪಟ್ಟಿಯೆರ್. ತುಳು ಲಿಪಿಟ್ಟ್ ಬರೆಯೆರೆ ಅನುಕೂಲ ಆಪಿಲೆಕ್ಕ ತುಳು ಕಲ್ಸಿರಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಸದಸ್ಯೆರ್ ಸಚಿನ್ ಮೇರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತಿನ ತುಳುವರ್ಸ್ ತುಳು ಕೀಬೋರ್ಡ್ ಅನಾವರಣ ಆಂಡ್. ಅವ್ವೇ ರೀತಿ ತುಳು ಲಿಪಿನ್ ಪೆನ್ ಪೇಪರ್ ದ ಸಕಾಯ ಇಜ್ಜಂದೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಡ್ ಬರೆದ್ ಕಲ್ಪೆರೆ ಅನುಕೂಲ ಆಪಿಲೆಕ್ಕ ತುಳು ಕಲ್ಚರಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದ ಸಂಚಾಲಕೆರ್ ಅಕ್ಷಯ್ ಎಸ್ ರೈ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತಿನ ಪಜ್ಜೆ ಪನ್ಪಿನ ತಂತ್ರಾಂಶನ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್.
ಈ ಲೇಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ದ ಸ್ಥಾಪಕೆರ್ ಮಹಿ ಮುಲ್ಕಿ ಮೆರೆನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನಡ್, ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ ನಿಶ್ಚಿತ್ ಜಿ ರಾಮಕುಂಜ, ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ ಅಭಿಷೇಕ್ ಕೆ., ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸುಶಾನ್ ಕೋಟ್ಯಾನ್, ಪುಣ್ಣಮೆ ಪಬ್ಲಿಕೇಶನ್ಸ್ ಸಂಚಾಲಕೆರ್ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಎಂ.ಕೆ., ಬೊಕ್ಕ ಕಾನ್ಕ್ಲೇವ್ ಸಂಚಾಲಕೆರ್ ರಜತ್ ಬೋಳ, ಗಗನ್ ರೈ, ಸುವಿತ್ ಎಸ್ ಶೆಟ್ಟಿ, ಅಕ್ಷಯ್ ಎಸ್ ರೈ ಮೊಕ್ಲೆನ ಜವನೆರೆನ ಕೂಟ ಲೇಸ್ ನ್ ಯಶಸ್ವಿ ಮಲ್ತೆರ್.
ಮಹಿ ಮುಲ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕ ಸುವಿತ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಈ ಲೇಸ್ದ ಸುಧಾರಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಭಿಷೇಕ್ ಕೆ ಎದ್ಕೊಂದು, ಸುಶಾನ್ ಕೋಟ್ಯಾನ್ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ನಿಶ್ಚಿತ್ ರಾಮಕುಂಜ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಭಾಷಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಹಿ ಮುಲ್ಕಿ ಸೊಲ್ಮೆ ಸಂದಾಯೆರ್.
ಈ ಪೊರ್ತುಡು ಮುಲ್ಕಿ ಸರಕಾರಿ ಪ.ಪೂ ಕಾಲೇಜ್ ದ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲೆರ್ ಡಾ| ವಾಸುದೇವ ಬೆಳ್ಳೆ, ದಿನೇಶ್ ಸುವರ್ಣ ರಾಯಿ, ಅಶೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ಶೆಟ್ಟಿ, ಕುಶಾಲಾಕ್ಷಿ ವಿ. ಕುಲಾಲ್ ಕಣ್ಣತೀರ್ಥ, ಭಾನುಮತಿ ಶೆಟ್ಟಿ ಕಕ್ವಗುತ್ತು, ಕುಮಾರಿ ರೂಪಿಕಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಂದಾರ ಕೇಶವ ಭಟ್ರೆನ ಮಗಲ್ ಶಾರದಾಮಣಿ ಪಾಲ್ ಪಡೆದಿತ್ತೆರ್.
