ತುಳು ಭಾಷೆದ ದುರಂತ ಪಜ್ಜೆಲು, ಒರ ಪಿರ ತಿರ್ಗ್‌ದ್ ತೂನಗ

Last updated on September 17th, 2026 at 10:43 am

– ಮಹಿ ಮುಲ್ಕಿ

ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ 18ಗು ಕುಡ್ಲಡ್ ನಡಪರೆ ಉಪ್ಪುನ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಸಭೆಟ್ ತುಳು ಭಾಷೆನ್ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯಾದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ಅಂಗಲಪ್ಪುಡು ಇಡೀ ತುಳುನಾಡ್ ಉಪ್ಪುನಗ, ತುಳುವೆರೆಗ್ ಒರ ನಮ ನಡತ್ ಬತ್ತಿನ ತಾದಿನ್ ಪಿರಮುಕುಡ್‌ದ್ ತೂಪಾವೊಡು ಪನ್ದ್ ಈ ಬರವುನು ಬರೆಯಿನಿ. ತುಳು ಭಾಷೆನ್ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯಾದ್ ಮಲ್ಪೊಡು ಪನ್ಪಿನ ಪೊರುಂಬಾಟ ಇನಿ ಕೋಡೆದ ಅತ್ತ್ ಆಂಡ ಅವೆಕ್ ಒಂಜಿ ಬೀಸ ತಿಕ್ಕಿನಿ ಇಂಚೊಗು ಪತ್ತ್ ಪದಿನೈನ್ ವರ್ಸೊಡು ಪನ್ಪಿನಲಾ ಸತ್ಯ. ರಾಜಕೀಯಾತ್ಮಕವಾದ್, ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾದ್ ತುಳುಕು ಸ್ಥಾನಮಾನ ತಿಕ್ಕೊಡು ಪನ್ಪಿನ ಬೇಡಿಕೆನ್ ಯಾಪ ಜವನೆರ್ ಮಲ್ಪರೆ ಪತ್ತಿಯೆರಾ ಅಪಗೊರ್ದು ಈ ಆಗ್ರಹೊಲೆಗ್ ಬಿಲೆ ಬರ್ರೆ ಸುರು ಆಂಡ್.

ಒಂತೆ ಪರತೆರಿದಂಚಿ ದಿಟ್ಟಿ ಪಾರಾನಗ ತುಳು ಪನ್ಪಿನವು ಪ್ರಾಂತೀಯ ಭಾಷೆದ ಸ್ಥಾನಮಾನೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡಾ ಪನ್ಪಿನ ಸಂಶಯ ಮಸ್ತ್ ಜನಕ್ ಉಪ್ಪು. ಆಂಡ ಕೆಲವು ತುಳು ಲಿಪಿತ ಶಾಸನೊಲೆನ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ಪುನಗ ನಮಕ್ ಬೇತೆನೆ ಪ್ರಪಂಚ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಪ್ರಾಯಶಃ ಒಂಜಿ ಭಾಷೆಡ್ ಪ್ರಾಂತೀಯ ರಾಜೆರ್ ಶಿಲಾಶಾಸನ, ಕುಳಾಗ್ರ, ಕಿಸ್ತ್, ಪರಿಹಾರ, ಸಂಧಾನ ವಿಷಯೊಲೆನ್ ಬರೆಯೊಡಾಂಡ ಅವ್ ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆ ಆದಿತ್ತ್‌ಜಿ ಪನ್ದ್ ಎಂಚ ಗೆರೆಪುನು? ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಇತಿಹಾಸಕಾರೆರ್ ಆವಡ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ದಿನಕುಲು ಆವಡ್ ತುಳುನು ಯಾಪಲಾ ಕತ್ತಲೆಡೇ ದೀತೆರ್, ಅಕಲೆಗ್ ತುಳು  ಪನ್ಪಿನ ಭಾಷೆ, ಬುಡಕಟ್ಟ್‌ರ್ದ್ ಪತ್ತಿನ ರಾಜವಂಶೊಲೆನ ಮುಟ್ಟ ಗಲಸೊಂದಿತ್ತಿನ ವಿಷಯ ತೆರಿದಿತ್ತ್ಂಡಲಾ, ತುಳುಕು ಅಧಿಕೃತವಾದ್ ರಾಜಾಡಳಿತೊಡು ಸ್ಥಾನ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಆಧಾರ ಸಹಿತ ಸಾಧಿಸಾವರೆ ದಾನೆ ಆಯಿಜಿ ಪನ್ದ್ ಪನ್ಪಿನವು ಮಲ್ಲ ಸೋಜಿಗ!

ತುಳು ಲಿಪಿ ಅಂಚೆನೆ ಭಾಷೆದ ಪಿರಾಕ್‌ದ ಶಾಸನೊಲಾಯಿನ ಗೋಸಾಡ ಶಾಸನ ಆವಡ್ ಕಿದೂರು ಶಾಸನ ಆವಡ್, ಉಂದೆಟ್ ದೇವಲ್ಯೊಲೆಗ್ ಆಳುಪ ಅರಸೆರ್ ದಾನ ಮಲ್ದಿನ ವಿಷಯೊಲೆನ್ ತುಳು ಭಾಷೆಡ್ ಪಾಡ್ದೆರ್. ಅನಂತಪುರ ಶಾಸನೊಡ್ಲಾ ನಮಕ್ ರಾಜಾಡಳಿತ ಆಜ್ಞೆದ ಪರಿಪಾಲನೆದ ಬಗೆಟ್,  ಉಬ್ರಂಗಳದ ತಾಮ್ರದಪಟ್ಟೆಡ್ ಬಾಲೆನ್ ದತ್ತ್‌ಗ್ ದೆತೊನ್ದಿನ ಬಗೆಟ್, ಪೆಲತ್ತೂರುದ ಶಾಸನೊಡು ಅರಸೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಧಿಕಾರಿಲೆನ ನಡುತ ನಡತಿನ ಒಪ್ಪಂದ, ಪಂಚಾತಿಕೆದ ಬಗೆಟ್,ಮಳಲಿದ ಶಾಸನೊಲೆಡ್ ಆಳುಪ ಅರಸೆ ಕುಲಶೇಖರೇಂದ್ರೆರ್ ತುಳು ಭಾಷೆನ್ ತುಳು ಲಿಪಿಟ್, ಕನ್ನಡೊನು ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಟ್ ಬರೆದ್ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಡು ತುಳು ಬೊಕ್ಕ ಕನ್ನಡ ರಡ್ಡೆಕ್ಲಾ ಸಮಾನವಾಯಿನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಅಂಚೆನೆ ರಡ್ಡ್‌ಲಾ ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತದ ಭಾಷೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಪನ್ದ್ ನಮಕ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ತೂಪಾದೆರ್. ತುಳು ಭಾಷೆ ಆಳುಪೆರೆನ ಕಾಲೊಡು ಅಕಲೆನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ರಾಜ/ರಾಜ್ಯ ಭಾಷೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪಿನೆಕ್ಕ್ ಒವ್ವೇ ಸಂಶಯ ಇಜ್ಜಿ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತಂದೆ ದಾಖಲಾತ್ಮಕವಾದ್ ಉಂದೆನ್ ಸಾಧಿಸಾವೊಲಿ.

ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ಆಳುಪೆರೆನ ನಿಡ್ಪ ಆಳ್ವಿಕೆ ಪೋದು, ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕೇಂದ್ರದ ಆಡಳಿತೊಡು ತುಳುನಾಡ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಬಾರ್ಕೂರು ಬೊಕ್ಕ ಮಂಗಳೂರ ರಾಜ್ಯೊಗು ಪಿದಯಿದ ರಾಜ್ಯಪಾಲೆರ್, ಮಾಂಡಲಿಕೆರೆನ ನಿರೂಪೊಡು ಆಳ್ವಿಕೆ ಸುರುವಾಂಡಾ ಅಪಗೊರ್ದು ತುಳು ಭಾಷೆ ಆಡಳಿತ ಭಾಷಾ ಸ್ಥಾನಮಾನೊರ್ದು ಪಿರ ಉಂತ್ಂಡ್. ವಿಜಯನಗರ, ಕೆಳದಿ ಇಕ್ಕೇರಿದ ಕಾಲೊರ್ದು ಗಣನೀಯವಾದ್ ಕನ್ನಡ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆದ ಸ್ಥಾನೊಡು ಸ್ಥಿರವಾಂಡ್ ಪನ್ದ್ ತೋಜುಂಡು. ವಿಜಯನಗರ ಪತನ, ಕೆಳದಿ ಸಂಸ್ಥಾನ ಹೈದರಾಲಿರ್ದ್ ಅಂತ್ಯ ಆಯಿಬೊಕ್ಕ ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ತುಳುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನನಲಾತ್ ಗಂತ್‌ಗ್ ಪೋಂಡು. ವಿಜಯನಗರ, ಕೆಳದಿದ ಕಾಲೊಡು ತುಳುಕು ಮಾನಾದಿಗೆ ಇತ್ತಿಜಿಡ್ಲಾ, ತುಳುರಾಜ್ಯ – ತುಳುನಾಡ್ ಪನ್ಪಿನ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಗು ಮಾನಾದಿಗೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್.  ಹೈದರಾಲಿನ ಕಾಲೊಡು ರಾಜ್ಯ, ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಮಾನಾದಿಗೆಲಾ ಪೋಂಡು. ಇಂಚ ತುಳು ಮುಟ್ಟು ಮುಟ್ಟುಡು ಮದೆ ಆವೊಂದು ಪೋಂಡು, ಅಕೇರಿಗ್ ಕಾಲಿ ಜನಜೀವನೊಡು ಗಲಸುನ ಭಾಷೆ ಆದ್ ಮಾತ್ರ ಒರಿಂಡ್.

ಇಂಚ ಅಧಃಪತನೊಗು ಪೋಯಿನ ತುಳು ಭಾಷೆನ್ ಕುಡ ಆಧುನಿಕತೆದ ಬೊಲ್ಪುಗು ಕನವರೆ ಪಾಕ ಪುನೆಪುಲು ನಡದ್ಂಡ್. ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಷನರಿನಕುಲು ತುಳು ಭಾಷಾ ಮಾಧ್ಯಮ ಶಾಲೆಲು ಮಲ್ಪೊಡು ಪನ್ಪಿನ ಯೋಜನೆನ್ 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಕೇರಿಗ್ ಪಾಡ್ನಗ, ತುಳುವೆರೇ ಉಂದೆಕ್ ಅಡ್ಡಕಾರ್ ಪಾಡ್‌ದ್ ಜೋಕುಲೆನ್ ತುಳು ಶಾಲೆಲೆಗ್ ಕಡಪುಡಂದೆ ಆ ಯೋಜನೆ ಅಡಿಕ್ ಬೂರುಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ತೆರ್. ಇಜಿಂಡ ತುಳು ಇತೋರ್ತು ಶಾಲೆಡ್ ಕಲ್ಪಾವುನ ಮಾಧ್ಯಮದ ಭಾಷೆಯಾತು. 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಸುರುಟು ತುಳುನು ದುಂಬೆಸಲ್‌ಗ್ ಕನವರೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬೆನ್ನಿಲಾ ನಡತ್ಂಡ್, ತುಳು ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗೊಲು, ಕಾದಂಬರಿ, ಪತ್ರಿಕೆ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತಂದೆ ತುಳು ರಾಜ್ಯದ ಹೋರಾಟಲಾ ಸುರುವಾಂಡ್. ಆಂಡ ಈ ಪುನೆಪುಲುಲಾ ಎಚ್ಚಿಗೆ ವರ್ಸ ನಡಪಂದೆ, ಅಕೇರಿಗ್ ತುಳುನಾಡ್‌ನ್ ಪಾಲ್ ಪಟ್ಟ್‌ದ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳಗ್ ಪಟ್ಟಾಯೆರ್. ಅಲ್ಪ ಸುರುವಾಂಡ್ ತುಳು ಪನ್ಪಿನ ಮಲ್ಲ ಮರತ ಮುದೆಲ್‌ಗ್ ಕುಡರಿ ಬೂರರೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಅಂಚೆನೆ ಕೇರಳ ಮಲ್ಲ ರಾಜ್ಯೊಲು ಈ ರಾಜ್ಯೊಲೆನ ಎದುರು ತುಳುನಾಡ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಮಸ್ತ್ ಎಲ್ಯ ಆದ್, ತುಳು ಭಾಷೆದ ಬುಲೆಚ್ಚಿಲ್ ಅವೆರ್ದ್‌ಲಾ ಎಲ್ಯ ಆಂಡ್. ಕರ್ನಾಟಕ ಸತತವಾದ್ ಕನ್ನಡೊಗು ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಮಾನ್ಯತೆ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತಂದೆ, ಸಾರ್ವಭೌಮ ಭಾಷೆಯಾದ್ ರಾಜ್ಯೊಡು ಪ್ರಚಾರ ಮಲ್ಪುನು ಅವ್ವತ್ತಂದೆ, ಶಾಲೆ ಪಠ್ಯದ ಮೂಲಕ “ಕನ್ನಡವೇ ತಾಯಿ ತಂದೆ, ಕನ್ನಡವೇ ನಮ್ಮ ಭಾಷೆ” ಪನ್ದ್ ತುಳು ಮಾತೃಭಾಷೆ ಇತ್ತಿನ ಜೋಕುಲೆಗ್ಲಾ ಕಲ್ಪಾದ್, ತುಳುತ ಜೋಕುಲೆನ ಮಾನಸಿಕತೆನೇ ಪಗತ್‌ದ್ ತುಳು ಭಾಷೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತಂದೆ ಪೆರ್ಮೆದ ವಿಷಯೊಡ್ಲಾ ಪಿರ ಒರಿಯುನಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಮುಲ್ತರ ಸಾಹಿತಿಲೇ, ತುಳು ಮಾತೃಭಾಷೆ ಇತ್ತಿನಕುಲೇ ಕನ್ನಡ ತುಳು ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ಒಂಜೇ ಪನ್ದ್ ಕನ್ನಡೊನು ಮಿತ್ತ್ ದೀಯೆನೆತ್ತ ಪರಿಣಾಮೊಡು, ತುಳು ಪನ್ಪಿನ ಭಾಷೆದ ಬಗೆಟ್ ಒಂಜಿ ಜನರೇಶನ್ ಕೀಳರಿಮೆ ಪುಟ್ಟನಲೆಕ್ಕ ಆಂಡ್. ಒಂಜಿ ಭಾಷೆನ್ ಕೆರೊಡಾಂಡ, ಆ ಭಾಷೆದ ಬಗೆಟ್ ಕೀಳರಿಮೆ ಪುಟ್ಟಾಂಡ ಆಂಡ್, ಅವ್ ಒಂಜಿ ಸ್ಲೋ ಪಾಯಿಜನ್! ಅಡೆಗ್ ಆ ಭಾಷೆ ಒಂತೆ ವರ್ಸೊಡು ಸೈತ್ಂಡ್ ಪನ್ದ್ ಅರ್ಥ.

ಈತ್ ಪೂರಾ ನಡತ್ಂಡಲಾ ಅಪಗಪಗ ಕೆಲವು ಜಾಗೃತ ತುಳುವೆರ್ ಭಾಷೆ, ಬದ್ಕ್, ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಒರಿಪುಗು ಬಂಙ ಬತ್ತಿನಲಾ ಉಂಡು. 1971ನೇ ಇಸವಿಡೇ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಪ್ರಧಾನಿಯಾದುಪ್ಪುನಗ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರೊಗು ತುಳುನು ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ, ಸಂವಿಧಾನದ 8ನೇ ಪರಿಶ್ಛೇಧೊಗು ಗೋಡ್ಯಾವೊಡು ಪನ್ಪಿನ ಮನವಿಲಾ ಪೋತುಂಡು. ಅವೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಸತತವಾದ್ ಏತೋ ಸಲ ಈ ಮನವಿಲು ಪೋತುಂಡು, ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯ್, ಡಾ.ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್, ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಮೊಕಲೆನ ನೇತೃತ್ವದ ಸರಕಾರೊಲೆಗ್ ಏತೋ ಸಲ ತುಳುವೆರೆನ ಮನವಿಲು, ಸಂಸತ್ತುಡು ಬೇಡಿಕೆಲು ಪೋತುಂಡು, ನಮ್ಮ ಮನವಿ ಪೋಯಿಬೊಕ್ಕ ಏತೋ ಭಾಷೆಲು 8ನೇ ಪರಿಶ್ಛೇಧೊಗು ಸೇರಿಯ, ನಮ್ಮ ತುಳುವೆರೇ ಕಾನೂನು ಮಂತ್ರಿಲು ಕೇಂದ್ರೊಡು ಇತ್ತೆರ್‌ಡಲಾ ನಮಕ್ ದಾಲಾ ಮಲ್ಪರೆ ಆಯಿಜಿ. ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರ ತುಳುವೆರೆನ ಬೇಡಿಕೆಗ್ ಯಾಪಲಾ ಮನ್ನಣೆ ಕೊರಿನೇ ಇಜ್ಜಿ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರ ತುಳುಕು ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕೊರೊಡು ಪನ್ಪಿನ ಹೋರಾಟಲಾ ಇನಿ ಕೋಡೆದ ಅತ್ತ್, ತುಳು ರಾಜ್ಯ ಹೋರಾಟ ನಡತೊಂದಿಪ್ಪುನಗ ಒಂಜಿ ವೇಳೆ ತುಳು ರಾಜ್ಯ ಆವಂದೆ ಕರ್ನಾಟಕದೊಟ್ಟುಗು ತುಳುನಾಡ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಗೋಡಿಂಡ ಅಲ್ಪ ತುಳು ಭಾಷೆಗ್ಲಾ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕೊರೊಡು ಅಂಚೆನೆ ತುಳುನಾಡ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಗು ಕರ್ನಾಟಕೊಡು ಸ್ವಾಯತ್ತೆ ಕೊರೊಡು ಪನ್ಪಿನ ಬೇಡಿಕೆನ್ ತುಳು ಮಹಾಸಭೆ ಮಲ್ದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಆಂಡ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಆಯಿನೇ ಉಂದೆನ್ ಮದತ್ಂಡ್. ಕರ್ನಾಟಕೊಡು ತುಳುಕು ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಥಾನಮಾನ ತಿಕ್ಕೊಡು ಪನ್ದ್ ಏತೋ ಸಲ ಬೇಡಿಕೆಲು ಕೊರುಂಡಲಾ ಅವೆಕ್ ಅಡ್ಡಗೋಡೆದ ಸದುಕುಲು ಅತ್ತಂದೆ ಅವೆಕ್ ಬೋಡಾಪಿನ ಬೇಲೆಲಗ್ ಅಡ್ಡಕಾರ್ ಆವೊಂದೇ ಇತ್ತ್ಂಡ್. 2009ಡು ವಿಶ್ವ ತುಳು ಸಮ್ಮೇಳನೊಡು ಅಪಗದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಲಾಯಿನ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪೆರ್ ತುಳುನು ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ ಮಲ್ಪುವೆ ಪನ್ಪಿನ ಭರವಸೆ ಕೊರಿಯೆರ್, ಅವೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ ಕುಡ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾದ್ ಅಧಿಕಾರೊಗು ಬತ್ತೆರ್ಡಲಾ ಆರ್ ಮಲ್ತಿಜೆರ್. 2013ಡ್ ಬೊಲ್ತೇರ್‌ದ ಶಾಸಕೆರಾಯಿನ ವಸಂತ ಬಂಗೇರೆರ್ ವಿಧಾನಸಭೆಟ್ ತುಳುಟು ಪ್ರಮಾಣವಚನ ದೆತೊನುನಗ ಅದಗದ ಇಂಟರಿಮ್ ಸ್ಪೀಕರ್ ಆದಿತ್ತಿನ ಮಾಲಿಕಯ್ಯ ಗುತ್ತೇದಾರ್ ಮೇರ್ ಅವೆಕ್ ಆಕ್ಷೇಪ ಮಲ್ತ್ ವಿವಾದೊಗು ನೆವನ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಕರ್ನಾಟಕೊದ ವಿಧಾನಸಭೆಟ್ ಅವ್ವೇ ದಿನ ರಡ್ಡ್ ಜನ ಶಾಸಕೆರ್ ಮರಾಠಿಡ್ ಪ್ರಮಾಣವಚನ ದೆತೊನ್ದಿತ್ತೆರ್, ಆಂಡ ಅವೆಕ್ ದಾಂತಿನ ಆಕ್ಷೇಪ ತುಳುಕು ಬತ್ತ್ಂಡ್. ತುಳುತ ತಾದಿ ಕರ್ನಾಟಕೊಡು ಮಸ್ತ್ ಬಂಙದವು.

ನಮ್ಮ ದೇಶೊಡು ಸಿಕ್ಕಿಂ ಪನ್ಪಿನ ಎಲ್ಯ ರಾಜ್ಯ ಉಂಡು, ಅವ್ ನಮ್ಮ ತುಳುನಾಡ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊರ್ದುಲಾ ಎಲ್ಯ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಏತೋ ಜಿಲ್ಲೆಲು ಉಂದೆರ್ದ್ ಮಲ್ಲ ಉಲ್ಲ. ಸಿಕ್ಕಿಂ ರಾಜ್ಯೊಡು 13 ಭಾಷೆಲೆಗ್ ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಆಂಡ ಕರ್ನಾಟಕೊಡು ನಮ್ಮ ಹಕ್ಕ್‌ಗ್ ನಮ ನಟ್ಟೊಡಾಯಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ. ಕರ್ನಾಟಕ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷಾ ನೀತಿ 1963 ದ ಪ್ರಕಾರ ಭಾಷಾ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತೆರ್ 15% ರ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಒಂಜಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯ, ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್,ತಾಲೂಕು, ಜಿಲ್ಲಾ ಲೆವಲ್‌ಡ್ ಇತ್ತೆರ್ಡ ಅಕಲೆಗ್ ಅಕಲೆನ ಭಾಷೆಡೇ ಸರಕಾರೊಗು ಮನವಿ, ಸೂಚನೆಲೆನ್ ಕಡಪುಡ್‌ನ ಹಕ್ಕ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಡ ಕರಿನ ಸರಕಾರದ ಅವಧಿಡ್ ಬತ್ತಿನ ಸಮಗ್ರ ಕನ್ನಡ ವಿಧೇಯಕ 2022/2023ದ ಪ್ರಕಾರ 1963ದ ಆಕ್ಟ್‌ನ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ್ ದೆತ್ತ್ ಸರಕಾರದ ಲೆವೆಲ್‌ಡ್ ಕನ್ನಡ ಬೊಕ್ಕ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಮಾತ್ರ ಗಲಸೊಡು ಪನ್ದ್ ಕಡ್ಡಾಯ ಮಲ್ದ್ಂಡ್. ಈ ಪೊಸ ಆಕ್ಟ್‌ದ ಸೆಕ್ಷನ್ 4ದ ಪ್ರಕಾರ ಭಾಷಾ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತೆರ್‌ಲಾ ಕನ್ನಡ ಇಜಿಂಡ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಗಲಸೊಡು ಪನ್ದ್ ಉಂಡು.

ಕರ್ನಾಟಕೊಡು ತುಳುಕು ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಥಾನಮಾನೊಗು ಮಸ್ತ್ ವಿರೋಧೊಲುಲಾ ಉಲ್ಲ. ಕರ್ನಾಟಕೊಡು ಕನ್ನಡೊನು ಕಡ್ಡಾಯ ಮಲ್ಪರೆ ಪಿದಡ್‌ನಗ ತುಳುನು ಅಧಿಕೃತ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಪನ್ಪಿನನೇ ಸಂಶಯ. ಮಾತ್ರ ಅತ್ತಂದೆ ಇತ್ತೆ ಈ ಘೋಷಣೆ ಆಂಡಲ ಅವ್ ಅಂತಿಮ ಅತ್ತ್, ತುಳುನು ಆಡಳಿತೊಡು ಗಲಸರೆ ಮಸ್ತ್ ಅಡೆತಡೆಲು ಅಂಚೆನೆ ನೀತಿ ನಿಯಮೊಲು ಬರ್ಪಿನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು. ತುಳುಕು ನಿರ್ಬಂಧೊಡು ಸ್ಥಾನಮಾನ ತಿಕ್ಕು, ಉಂದು ಸುರೂತ ಪಜ್ಜೆ ಆಂಡಲ, ಕರ್ನಾಟಕದಂಚಿನ ಏಕ ಭಾಷಾ ಅಧಿಪತ್ಯೊಡು ಮೆರೆಯಿನ ರಾಜ್ಯ ತುಳುಕು ಅಧಿಕೃತ ಮಾನಾದಿಗೆ ಕೊರ್ರೆ ಮನಸ್ ಮಲ್ದ್ಂಡ್ ಪನ್ಪಿನವೇ ಮಲ್ಲ ಸಂಗತಿ. ಉಂದೆತ ಒಟ್ಟುಡು ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಏತೋ ತುಳುವೆರ್ ಉಲ್ಲೆರ್, ಅಧಿವೇಶನೊಡು ತುಳುನು ದುನಿಪಾಯಿನ ರಾಜಕಾರಣಿಲು ಉಲ್ಲೆರ್, ಜಾಗೃತ ತುಳುವ ಜವನೆರ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ತುಳುನು ರಾಜ್ಯಭಾಷೆದ ಸ್ಥಾನಮಾನೊಡು ತೂವೊಡು ಪನ್ಪಿನ ನಮ್ಮ ಜೀವಮಾನದ ಕನ ನನ ದಾನೆ ಆ ಕನ ಕಣ್ಣ್ ಬುಲಾದ್ ಬೊಲ್ಪುಗು ಬರ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ಅಂಗಲಪ್ಪುಡು ನಮ ಉಲ್ಲ. ಆಂಡ ಆಯಿಬೊಕ್ಕ ಆಂಡ್ ಪನ್ದ್ ಪನೊಡು,ಈ ತಾದಿ ಕಲ್ಲ್ ಮುಲ್ಲುದವು, ಒರ ಒಂತೆ ಎಡ್ಡೆ ತಾದಿ ತಿಕ್ಕು ಆಂಡ ತುಳುಕು ಮಿತ್ತ್ ಬರ್ರೆ ನನಲ ಪಾಕ ಅಡೆತಡೆ ಉಂಡು,ತುಳು ಮಿತ್ತ್ ಬನ್ನಗ ಅವೆನ್ ದೊಂಕರೆ ತೂಪಿನ ವಿಶ್ವಾಸ ದ್ರೋಹಿ ತುಳುವೆರೇ ಉಲ್ಲೆರ್, ತುಳುವೆರ್ ಜಾಗೃತೆರಾವೊಡು, ಜಾಗೃತೆಡ್ ಉಪ್ಪೊಡು. ಉಂಡು ಕುಡು ಮೂಂಕುಗು ನೇಯಿ ಮುಟ್ಟಾವುನ ಬೇಲೆ ಆವರೆ ಬಲ್ಲಿ. ತುಳುಕು ಸ್ಥಾನಮಾನ ತಿಕ್ಕ್ಂಡ ಅವೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕದ ಬೇಲೆ ಮಸ್ತ್ ಉಂಡು, ಒಂಜಿ ವೇಳೆ ಈ ಸಲ ಸ್ಥಾನಮಾನ ತಿಕ್ಕಿಜಿಡ ಬೊಕ್ಕದ ತಾದಿಲಾ ಬೇತೆ ಉಂಡು. ಮಾತೆಕ್ಲಾ ತುಳುವೆರ್ ತಯಾರಾದ್ ಉಪ್ಪುಲೆ.

– ಮಹಿ ಮುಲ್ಕಿ