Last updated on August 16th, 2025 at 02:47 pm
✍️ಬರವು — ಕುವಿಕು ಕಣ್ವತೀರ್ಥ
ತುಲುನಾಡ್ಗ್ ಆಟಿ ಕರಿದ್ ಬರ್ಪುನ ತಿಂಗೊಳು ಸೋಣ. ಆಟಿಡ್ ಬರ್ಸ, ಸೀಕ್, ಸಂಕಡ, ಬರಗಾಲೊದ ಬಂಙದ ಪೊರ್ತು ಕರೀದ್ ಉಲ್ಲಾಸೊದ ಉಮೇದ್ನ್ ಪತೊಂದು ಸೋಣ ಬರ್ಪುಂಡು. ಆಟಿ ಒಂಜಿ ಈಡೀ ತಿಂಗೊಲು ಬಾಕಿಲ್ ಪಾಡ್ದಿತ್ತಿನ ಸಾನ, ಮಾಡಲೆಡ್ ಸೋಣ ಬರ್ಪುನ ಸಂಕ್ರಾಂದಿದಾನಿ ಗುಂಡದ ಬಾಕಿಲ್ ದೆಪ್ಪುಂಡು. ಆನಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ದೈವ ದೇವೆರೆಗ್ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲು ಪೂ ನೀರ್ ದೀಪುನ ಕಜ್ಜ ಸುರು ಆಪುಂಡು. ದೈವೊಲೆನ ಸೋಣದ ಸುಗಿಪು ಇಸೇಸವಾಯಿನ ತಾನಮಾನ ಪಡೆಯೊಂದುಡು.
ತುಲುನಾಡ್ಡ ಪ್ರತೀ ಇಲ್ಲಡ್ಲಾ ಪೊಂಜನಕುಲು, ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು ಮಾತಾ ಕಾಂಡೆ ಬೇಗ ಲಕ್ಕ್ದ್ ಕೂಲಿ ಮೋನೆ ದೆಕ್ಕ್ದ್ ಸುದ್ದೊ ಆದ್ ತಡ್ಯ ಒಚ್ಚಿದ್ ಸೇಡಿಡ್ ತಡ್ಯ ಬರೆದ್ ಊರ ಪುರ್ಪಲೆನ್ ಕೊಯಿದ್ ಕನತ್ದ್ ತಡ್ಯಗ್ ಪಾಡ್ದ್ ಪುಡ್ಯ ಪಾಡುವೆರ್. ಸೋಣ ಒಂಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಎಡ್ಡೆ ತಿಂಗೊಲೂಂದು ನಂಬೊಲಿಕೆನ್ ಉಂದು ತೋಜಾವುಂಡು. ನಮ ನಿತ್ಯ ದೊಂಕುನ ತಡ್ಯಗ್ ಈ ತಿಂಗೊಲುಡು ಇಸೇಸ ಪೂಜೆ. ಕಷ್ಟ-ನಷ್ಟ, ಕಂಡು-ಕಪಟ ಇಲ್ಲ್ ಪೊಗ್ಗೆರೆ ಬಲ್ಲೀಂದ್ ಆನೆ ಬಾಕಿಲ್ದ ತಡ್ಯಗ್ ಪುಡ್ಯ ಪಾಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕುರು ಬಾಕಿಲ್ದ ತಡ್ಯ ಬರೆದ್ ಪೂ ಪಾಡ್ದ್ ಇಲ್ಲದುಲಯಿದ ಸುಕ ಸಂಪೊತ್ತು ಪಿದಯಿ ಪೋಯೆರೆ ಬಲ್ಲೀಂದ್ ನೆಂತ್ದ್ ಪುಡ್ಯ ಪಾಡುವೆರ್.
ತಡ್ಯಡ್ ಸೇಡಿದ ಮೂಜಿ ಗೀಟ್ ಸುರುಟು ಒಯಿತ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೂರ್ಯೆ, ಚಂದ್ರೆ, ದಾರಗೆ, ಪೂ, ಪರ್ಂದ್ ದ ಚಿತ್ರ ಬುಡುಪಾವೆರ್ .ಹೆಚ್ಚಾದ್ ತುಂಬೆ, ಕದಿಕೆ, ಸೋಣ ಪೂ ತಡ್ಯಗ್ ಪಾಡೆದೆರ್. ಇತ್ತೆದಕ್ಲೆಗ್ ಈ ಪೂತ ಗುರ್ತನೇ ಇಜ್ಜಿ. ತಡ್ಯ ಸುಣ್ಣದ ಕಡ್ಡಿಡ್ ಬರೆವೊಂದುಲ್ಲ, ದಾಸನ್ದ ಪೂ ಪಾಡೊಂದುಲ್ಲ. ಆತಾಂಡಲಾ ಸೋಣದ ನೆಂಪು ಉಂಡು ಪನ್ಪುನನೇ ಸಮಾದಾನೊದ ಸಂಗತಿ ಆತ್ಂಡ್. ಕೆಲ ಕಡೆಟ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಗೆತ ಪೂ ದೀಪುನ ಕ್ರಮ ಉಂಡು
ಮದಿಮಲ್ ಪೂ, ಪೆರದನೆ ಪೂ, ಮುಟ್ಟತ್ತಿ ಪೂ, ಬಜಿಲ್ ತಪ್ಪು, ತೇರ್ ಪೂ, ಕದಿಕೆ, ಇಟ್ಟೇವು ಪು, ತುಂಬೆ ಇಂಚ…
ಕೆಲ ಊರುಲೆಡ್ ತಡ್ಯದಜ್ಜಿ ಗಿಡೆರುನ ಕ್ರಮಲಾ ಪಿರಾಕ್ಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್ಗೆ. ಸೋಣ ಕಡೇತ ದಿನ ಎಲ್ಯ ಆಣ್ ಜೋಕ್ಲೆಗ್ ಸೀರೆ ತುತ್ತಾದ್ ಕೈಟೊಂಜಿ ದಂಟೆ ಅತ್ಂಡ ಕರುಂಬುದಕೋಲು ಕೊರ್ದ್ ಒಂಜಿ ಬಾರೆದ ಕೊಡಿ ಇರೆಟ್ ತೆಲ್ಲಾವು, ಬಜಿಲ್ ಪಾಡ್ದ್ ಕೊರ್ದು ಇಲ್ಲದ ಉಲಯಿರ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಗಿಡೆರುನಿ. ಆ ಆಣ್ ಮಗೆ ಪಿದಯಿ ಬಲ್ತ್ದ್ ಆ ತೆಲ್ಲಾವು ತಿಂದ್ದ್ ಸೀರೆ ಮಾತ್ದ್ ಬರ್ಪುನ ಕಿರಮೊ ಗ್ ತಡ್ಯದಜ್ಜಿ ಗಿಡಪುನಿ ಪನ್ಪೆದೆರ್. ಇಂಚ ಮಲ್ತ್ಂಡ ಇಲ್ಲಗಾತಿನ ಕಣ್ಣ ದಿಷ್ಟಿ ಪೋಪುಂಡೂಂದುಲಾ ನಂಬೊಲಿಗೆ ಉಂಡು.
ತಡ್ಯದಜ್ಜಿ ಗಿಡಪುನೆಟ್ ನಮ್ಮ ಪರತಿರಿತ ಕೆಲವು ನಂಬೊಲಿಗೆ ಉಂಡು, ಬಲೀಂದ್ರೆ ಪರ್ಬೊಗು ಊರು ತೂಯೆರೆ ಬರಿಯೆರೆ ದುಂಬು ಸೋಣಡ್ ಅಪ್ಪೆನ್ ಊರು ತೂಯೆರೆ ಕಡಪುರ್ವೆಗೆ, ಅಪಗ ತಡ್ಯಗ್ ಪೂ ತುಡರ್ ದೀದ್ ನಮ ಎದ್ಕೊಂದು, ಸೋಣ ಕಡೇತ ದಿನ ಅಜ್ಜಿಗ್ ತಮ್ಮನ ಬಲಸ್ದ್ ಕಡಪುರ್ದು ಕೊರ್ಪುನಿ, ಅಯಿಟ್ ಒಂಜಿ ಗುಮನೊಡು ತೂವೊಡು ಓಲುಲಾ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕ್ಲೆನ್ ಅಜ್ಜಿ ಮನ್ಪೆರೆ ಇಜ್ಜಿ, ಅವುಲು ಆಣ್ ಜೋಕುಲೆನೇ ಅಜ್ಜಿ ಮನ್ಪುನಿ. ಅಂಚಾದ್ ಅಜ್ಜಿ ಅತ್ಂಡ ಪಿರಯದಕುಲು ಬೊರ್ಚೀಂದ್ ಗಿಡೆರುನಿ ಅತ್ತ್. ಬಲೀಂದ್ರನ ಅಪ್ಪೆನ್ ಕಡಪುರ್ದು ಕೊರ್ಪುನಿ. ನಮ್ಮ (ಆಡು ಭಾಷೆ) ಪಾತೆರೊಡು ಗಿಡೆರುನಿಂದ್ ಪನ್ಪುನತ್ತಂದೆ ಗಿಡೆರುನತ್ತ್.
ನಾಗೆರೆ ಪಂಚೆಮಿಗ್ ಮಯಿತಿನ ಪೇರ್ ಸೋಣ ತಿಂಗೊಲುಡು ಕಡಲ್ಗ್ ಎತ್ತುಂಡುಂದು ನಂಬಿಕೆ. ಅಯಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಡಲ್ದ ಅಬ್ಬರೊ ಕಮ್ಮಿಆಪುಂಡು. ಕಡಲ್ ಅರೆದುನ ಕಮ್ಮಿ ಆಯಿಲೆಕನೇ ಮೀನ್ ಪತ್ತುನ ಬೇಲೆ ಕುಡ ಸುರು ಆಪುಂಡು. ಸೋಣ ಡ್ ಕಡಲ್ದ ಮೀನ್ ಬರಿಯೆರೆ ಸುರು ಆಪುಂಡು, ಬೂತಾಯಿ, ಎಟ್ಟಿ, ಕಲ್ಲೂರು, ಕೊಡ್ಡೈ, ಗುಮ್ಮೆ, ತಾಟೆ, ಬಲ್ಯಾರ್ ಮೀನ್ಲ್ ಹೆಚ್ಚಾದ್ ತಿಕ್ಕುವ. ಕಡಲ್ಗ್ ಗಾಲ ದಕ್ಕುನ ಕೊಸಿಲಾ ಅಪಗನೇ ತೋಜುಂಡು. ಸೋಣಡ್ ಬರ್ಪುನ ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ಎಡ್ಡೆದಿನ ಪಂಡ ಅವು ಸೋಣದ ಅಮಾಸೆ. ಆನಿ ತುಲುನಾಡ್ದ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೆವೊಲ್ಯೊಲೆಡ್ ಸೀರ್ತೊ ಮೀಪುನ ಕ್ರಮ ಉಂಡು. ಕೆಲವು ತಿಕ್ಡ್ ಕಡಲ್ ಮೀಪುನ ಕ್ರಮಲಾ ಉಂಡು. ಪೊಸ ಮದಿಮಯೆ ಮದಿಮಲ್ ಸೀರ್ತೊ ಮೀಯೆರೆ ಪೋಪುನ ಕೊಸಿನ್ ತೂವೊಲಿ. ಅಂಚೆನೆ ಸೋಣಡ್ ಸೋಣಬೊಟ್ಟ ದೀಪುನಲಾ ಕ್ರಮ ಉಂಡು. ಉಂದು ಒಂಜಿ ಸೋಣ ತಿಂಗೊಲುಡು ತಿಕ್ಕುನ ಒಂಜಿ ದಯಿತ ತಪ್ಪುದ ರಸ ದೆತ್ತ್ದ್ ಮುಂಡಗ್ ಬೊಟ್ಟ ದೀಪುನಿ.
ಸೋಣಡ್ ಕೆಯಿ ಬುಲೆದ್ ಪೊಟ್ಟೆ ಆಪುಂಡು. ಕೆಲ ಬಿದೆಕುಲು ಪಯ ಆಪುಂಡು. ಮಕೆ ನಚ್ಚತ್ರೊದ ಬರ್ಸ ಅಪಗಪಗ ದೊರ್ತುದು ಪೊವೊಂದುಪ್ಪುಂಡು. ಅಪಗನೇ ಅಟ್ಟೆಮಿ, ಚೌತಿಲಾ ಬರ್ಪುನಿ. ಬೆನ್ನಿದ ಮಂದೆಗ್ ಪರ್ಬೊ ಪಂಡ ಬಾರೀ ಮೋಕೆ. ಅಟ್ಟೆಮಿಗ್ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ, ಮೂಡೆ, ಗುಂಡ ಆಂಡಾ ಚೌತಿಗ್ ಅಪ್ಪ, ಸೇಮೆದಡ್ಯೆ, ಪೋಳೆ ಆಪುಂಡು. ಚೌತಿ ಒಂಜಿ ಬಾರೀ ಭಯಬಕುತಿಡ್ ಆಚೆರಿಪುನ ಪರ್ಬ. ದೈವದೇವೆರೆನ್ ನಂಬುನ ಇಲ್ಲಡ್ಲಾ ಚೌತಿ ಬಲಸುನ ಕ್ರಮ ಉಂಡು. ಕರ್ಂಬುನು ಪದ್ರಾಡ್ ಅಂಗಿಲದಾತ್ ಮಲ್ಲ ತುಂಡು ಮಂತ್ದ್ ಅಯಿತ ಚೋಲಿ ಪೆರೆಸ್ದ್, ತುಲಸಿಕಟ್ಟೆದವುಲು ಸುದ್ದ ಮಲ್ತ್ದ್, ಮಣೆ ದೀದ್ ಕೊಡಿ ಇರೆಟ್ ಕರ್ಂಬುದ ಚೌಕದ ಅಟ್ಟಿ ಮಂತ್ದ್ ಅಯಿಕ್ ಪೊರಿ ಪರ್ಂದ್, ಬೆಲ್ಲ, ಚಪ್ಪೆ ದೋಸೆ, ಉನ್ಲುಕ್, ಅಪ್ಪ, ಬನ್ನಂಗಾಯಿ, ದಾನ್ಯೊದ ಕಜ್ಜಾಯೊ ಬಲಸ್ದ್, ಬಚ್ಚಿರೆ ಬಜ್ಜೈ ದೀದ್ ಗಣಪತಿಗ್ ಕೈ ಮುಗಿಪೆರ್. ತೊಲಸಿ ಕಟ್ಟೆನ್ ಕುಕ್ಕುತಪ್ಪು, ತೇರ್ ಪೂಟು ಸಿಂಗರಿಪುವೆರ್. ದೈವದೇವೆರ್ ಇತ್ತಿನ ಇಲ್ಲಡ್ ಮನೆ ಮಂಚವುದ ಎದುರು ಈ ಕ್ರಮ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಆನಿ ಮಾತೆರ್ಲಾ ಒಟ್ಟಾದ್ ಬುಲೆ ಸೆಲೆಕ್ ಕಂಜಿ, ಕೈಕಂಜಿಗ್ ದಾಲಾ ಒಡಕ್ ಬರಾಂದಿಲೆಕ ಕಾಪೊಡೂಂದು ಬಾಮಕುಮಾರನ್ ಬಾಮಿದ್ ಸುಗಿಪುವೆರ್. ಚೌತಿಗ್ ಕೆಲ ಕಡೆಟ್ ಇಲ್ಲ್ ದಿಂಜಾವುನ (ಕುರಲ್ ಕಟ್ಟುನ) ಕ್ರಮಲಾ ಮಲ್ತ್ದ್ ಬಾರ್ ತೊಲ್ತ್ ಪಾಡ್ದ್ ಪುದ್ವರ್ ಉನ್ಪುನಲಾ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಈ ತಿಂಗೊಲುಡು ತಾರೆದ ಮುದೆಲ್ ಬುಡ್ಪಾದ್ ತಪ್ಪುಗೊಬ್ಬರ ಪಾಡುನ, ಉಪ್ಪು ಪಾಡುನ ಬೇಲೆ ಮಾತಾ ನಡಪುಂಡು. ಮಕೆದ ಬರ್ಸ ತಾರೆದ ಮುದೆಲ್ಗ್ ಕಂತ್ಂಡ ಎಡ್ಡೇಂದ್ ಪೆರಿಯಾಕ್ಲು ಪನ್ಪೆದೆರ್, ಈ ಬೇಲೆನ್ ಕೆಲವು ಊರುಡು ಆಟಿಡೇ ಮನ್ಪುನಲಾ ಉಂಡು.
ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ ಎಂಚ ಊರುದ ಮಾರಿ ಕಳೆಯೆರೆ ಬರ್ಪೆನೊ ಅಂಚೆನೆ ಸೋಣಡ್ ಜೋಗಿ ಬರ್ಪುನ ಕ್ರಮಲಾ ಉಂಡು. ಆಟಿದ ಸೀಕ್ ಸಂಕಡ ಕರಿದ್ ಸೋತು ಪೋತಿನ ಜನ ಮಂದೆದ ಸೋಲುನು ಜೋಗಿ ಕಲೆಪೇಂದ್ ಪನ್ಪೆದೆರ್.
ಒಟ್ಟಾರೆ ಪನ್ಪುನಾಂಡ, ತುಲುನಾಡ್ಡ ತುಲು ತಿಂಗೊಲು ಪೂರಾ ನಂಕ್ ಇಸೇಸವಾಯಿನವೇ ಆದುಂಡು. ನಮ್ಮ ಅವ್ವೇತೊ ಕರಿಪುಲು ನಂಕ್ ಬೆನ್ನಿ ಮೂಲದ ಬದ್ಕ್ಗ್ ಬಲ ದಿಂಜಾದ್ಂಡ್. ನಮ ನನದುಂಬುಗುಲಾ ಈ ಕರಿಪುಲೆನ್ ಮರಪಂದೆ, ಅಯಿತ ತಿರ್ಲ್ನ್ ತೆರಿಯೊನುಗ. ಪಸೊಂತ್ರದ ಅಪ್ಪೆನ ಮಟ್ಟೆಲ್ಡುಪ್ಪುನ ತುಲುನಾಡ್ ಬೆಲಗಡ್.